Mij overkomt dat niet.

 

 

In het "normale," alledaagse leven zijn levens­gevaarlijke situaties meestal afwezig. Mensen denken er misschien wel eens aan, maar niet echt. De meesten hebben de gedachte "dat overkomt mij niet". We beseffen dat we als EHBO'er in aanraking kunnen komen met slachtoffers van ernstige ongevallen of met mensen die acuut ziek worden. Dat kunnen ook onze naasten zijn. In alle gevallen zullen we zo goed mogelijk eerste hulp willen ver­lenen. Maar we staan niet of nauwelijks stil bij de emotionele gevolgen voor onszelf. Dat is natuurlijk wel zo prettig. Het leven wordt immers ondraaglijk als we ons hiermee continu moeten bezighouden.

 

 

Psychische wond

 

De confrontatie met aangrijpende of schokkende gebeurtenissen vernietigt de gedachte dat wij beheersing hebben over ons bestaan. Vanzelfsprekende veiligheid is ineens een "illusie" gebleken. Plotsklaps staan we oog in oog met de dood of zien we bijvoorbeeld hoe anderen ernstig letsel oplopen. De klap die dat geeft, wordt wel eens vergeleken met een "psychische wond". Zoals bij een fysieke wond lichamelijke pijn optreedt, voelen mensen bij een "psychische wond" geestelijke pijn. En bij de een is deze "wond" groter dan bij de ander, want iedereen heeft zijn eigen ervaringen. Het herstel van een psychische wond lijkt dan ook veel op het herstel van een lichamelijke wond. Het vraagt aandacht en verzorging en het litteken blijft, zeker als de "psychische wond" groot was, nog enige tijd zichtbaar en gevoelig.

 

 

Ermee bezig blijven

 

Hoe ziet het genezingsproces van een psychische wand er nu ongeveer uit? Dat de wereld plotsklaps wel levensbedreigend is en er doden en gewonden vallen, is moeilijk te accepteren. Het is alsof je letterlijk niet kunt geloven dat "het" is gebeurd. Daarom blijven mensen ermee bezig: ze praten er veel over omdat ze er "vol" van zijn; ze hebben allerlei nare herinneringen die zij niet van zich af kunnen zetten; of zij hebben nachtmerries over wat zij hebben gedaan, gezien, gehoord en geroken. Het lijkt alsof ze de gebeurtenis, ook al is die feitelijk voorbij, telkens opnieuw beleven of herbeleven.

 

 

Bang zijn

 

Na een schokkende gebeurtenis zijn mensen vaak veel waakzamer en angstiger dan normaal. Harde of plotselinge geluiden waar mensen voorheen niet op reageerden, roepen nu intense (Iichamelijke) schrikreacties op.

 

Vermoeid gevoel

 

Het lichaam kan ook reageren op "psychische wonden". Zo kunnen klachten ontstaan als: vermoeidheid, hoofdpijn, misselijkheid, slapeloosheid, lusteloosheid, buikpijn en een gevoel van constante gespannenheid.

 

 

Verlies geduld en concentratie

 

Het zal geen verbazing wekken dat mensen met "psychische wonden" gemakkelijker dan "normaal" hun geduld verliezen. Bij de minste of geringste tegenslag of een "verkeerde" opmerking door vrienden of collega's reageert men geprikkeld.

De vermoeidheid gaat ook ten koste van hun eigen concentratievermogen. Ze maken veel eerder allerlei fouten of weten ineens niet meer waar ze precies mee bezig waren.

 

Normale zaak

 

Sommige mensen merken na een aangrijpende gebeurtenis niets bijzonders. Anderen ervaren een of meer van bovenstaande reacties. Dat zijn op zich normaIe reacties op het meemaken van een abnormale gebeurtenis. Bij een goede verwerking van een schokkende ervaring zal de "psychische wond" genezen en zullen de verschijnselen langzamerhand afnemen. Verwerken is wel iets anders dan vergeten, wegstoppen of ontkennen.

 

Afdeling zoeken

 

Mensen bezitten een natuurlijk afweermechanisme tegen een overbelasting aan pijnlijke gedachten en gevoelens. Door er niet over te praten, hard te gaan werken of op een andere wijze afleiding te Zoeken, kunnen ze "op adem komen". Zo zijn ze in staat om herinneringen aan de calamiteit te vermijden. En dat is wel zo nuttig en prettig.

Tenminste, zolang het niet bij vermijden blijft!

 

 

Praten helpt

 

Door het wegstoppen, ontkennen of het verzwijgen van de ervaringen, gedachten en gevoelens worden ze niet verwerkt! Zoals een gewone wond moet ook een "psychische wond" worden verzorgd. Door er met anderen over te praten gebeurt dat. Het is een goede manier om spanningen, verdriet en nare gedachten kwijt te raken. Praten lucht op, net zoals huilen. En dat gaat natuurlijk niet in een keer, zoals een gewone wond ook niet binnen één dag is genezen.

 

 

Aandacht vanuit de omgeving

 

Daarom is serieuze aandacht vanuit de omgeving zo belangrijk. Mensen die de tijd nemen om te luisteren naar het verhaal van de hulpverleners die betrokken zijn geweest bij een schokkende gebeurtenis. Anderen die op een niet-sensationele manier vragen stellen over wat er is gebeurd, hoe het gaat of wat er te gebeuren staat. Kortom, dat mensen begrip tonen en erkenning geven.

 

 

Eerste hulp

 

De EHBO-verenigingen in Drenthe hebben daarom een team EHBO'ers opgeleid tot opvangfunctionarissen die dag en nacht klaarstaan voor EHBO'ers met een schokkende ervaring. Zij willen in vertrouwelijke gesprekken hulp bieden bij de verwerking ervan. Zo nodig kunnen zij helpen bij het zoeken naar verdere professionele hulp.

 

 

Steun

 

Alle opvangfunctionarissen zijn collega­EHBO'ers met ruime ervaring en opgeleid om bij EHBO'ers met een "psychische wond" eerste hulp te verlenen. Deze hulp kan door een EHBO'er zelf worden ingeroepen. Ook een "omstander" die hulp nodig of gewenst acht voor een EHBO'er kan hulp inroepen via het centrale telefoonnummer. In zo'n geval neemt de opvangfunctionaris contact op met de betreffende EHBO'er om hulp aan te bieden. De ondersteuning bestaat uit een aantal persoonlijke en vertrouwelijke gesprekken. Uiteraard zijn hieraan geen kosten verbonden. De opvangfunctionarissen zijn vrijwilligers die verbonden zijn aan een EHBO-vereniging in Drenthe.

 

 

Telefoonnummer

 

Het centrale telefoonnummer voor hulp aan EHBO'ers na een schokkende ervaring is: (050) 5016411.

Dit nummer is 24 uur per dag bereikbaar.